PIERWSZE OBJAWY – CO ROBIĆ?

Leczenie zarówno przeziębienia, jak i grypy polega na zwalczaniu pojawiających się objawów oraz na zapewnieniu osobie chorej odpowiedniej ilości  wypoczynku dla regeneracji organizmu.

Niewyleczona infekcja, zwłaszcza grypa może doprowadzić do wystąpienia groźnych powikłań.

Objawy zwykłego przeziębienia najczęściej ustępują samoistnie. Jeśli jednak nie ustąpią, a po 2-3 dniach nasilają się, wzrośnie gorączka, pojawią się wymioty, drgawki, duszności, ból w klatce piersiowej, jeśli osobą chorą jest dziecko, ktore nie chce pić i jest apatyczne, należy bezwzględnie zasięgnąć porady lekarza. Przyczyną tych objawów może być poważne schorzenie, takie jak zapalenie płuc, grypa, angina. Szczególnie narażone są na nie osoby z chorobami przewlekłymi, np. astmą oskrzelową czy zaburzeniami odporności.

Ogólne zalecenia

Zostań w domu i odpoczywaj. 

Zostając w domu nie przenosisz wirusów w dużych skupiskach ludzi np. w komunikacji miejskiej czy w pracy. Ponadto, walcząc z jedną infekcją nie narazisz się na dodatkowe zakażenia.

Zadbaj o odpowiednią temperaturę i wilgotność powietrza, regularnie wietrz mieszkanie. 

Suche powietrze wysusza błony śluzowe nosa i gardła, sprzyja rozwojowi wirusów oraz nasila dyskomfort chorego wywołany obecnością kataru i kaszlu. Warto zadbać o odpowiednie nawilżenie powietrza w mieszkaniu. Nie rozkręcaj zbytnio kaloryferów – najlepsza temperatura w pomieszczeniach to 20°C. Wdychanie suchego powietrza (poniżej 40% wilgotności)  hamuje ruch rzęsek błony śluzowej nosa, utrudniając  usuwanie wirusów. Wydzielina zalegająca w „wysuszonym nosie” gęstnieje, zasycha, co utrudnia jej usuwanie, a przez to oddychanie przez nos.

Pij dużo płynów: ciepłą wodę z miodem i cytryną, słabą herbatę.

Odpowiednie nawodnienie organizmu to podstawa zdrowego odżywiania i jest szczególnie ważne przy infekcjach, gdy zapotrzebowanie na płyny wzrasta. Płyny zapobiegają odwodnieniu (problem często pojawiający się przy gorączce), pomagają udrożnić nos, ułatwiają odkrztuszanie oraz przyspieszają oczyszczanie organizmu z wirusa. Uzupełnianie płynów jest szczególnie ważne u dzieci i osób starszych, które odwadniają się dużo szybciej niż osoby dorosłe. Podawaj płyny ciepłe, ale nie gorące ani zimne.

Na ból gardła.

Zaczerwienieniu błony śluzowej gardła może towarzyszyć ból i drapanie. Zastosuj miejscowo leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, znieczulające oraz działające przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo. Wśród dostępnych produktów można znaleźć tabletki do ssania, aerozole oraz płyny do płukania lub napary z liści szałwii, kwiatów rumianku i nagietka.

Na kaszel.

Grypie towarzyszy zwykle suchy i męczący kaszel. Na początku przeziębienia kaszel jest zwykle suchy, po czym przechodzi w postać mokrą. Na kaszel mokry stosuje się leki wykrztuśne, upłynniające zalegającą wydzielinę i ułatwiające odkrztuszanie. Kaszel suchy, czyli bezproduktywny, można zwalczać lekami hamującymi odruch kaszlowy. Nie należy łączyć ze sobą obu rodzajów leków. Leków wykrztuśnych nie stosuje się bezpośrednio przed snem, gdyż mogą nasilać odksztuszanie.

Na katar.

Możesz zastosować donosowe aerozole i krople zmniejszające obrzęk błony śluzowej nosa. Leczenie tymi preparatami nie powinno trwać dłużej niż kilka dni (4-6 dni). Dzieciom nie należy podawać złożonych doustnych leków na przeziębienie zawierających substancje czynne udrażniające nos (pseudoefedrynę i fenylefrynę). Pamiętaj o oczyszczaniu nosa roztworami soli fizjologicznej lub wodą morską. Wydzieliny nie należy wydmuchiwać z obydwu otworów nosa jednocześnie, gdyż stwarza to zagrożenie dla błony bębenkowej uszu. Pamiętaj o stosowaniu chusteczek jednorazowych oraz o wyrzucaniu ich do kosza na śmieci lub spłukiwaniu w toalecie. Po wydmuchiwaniu nosa warto umyć ręce.

Na ból i gorączkę.

Oprócz dokuczliwych objawów, jakimi są katar i kaszel, mogą pojawić się także ból głowy, mięśni lub gardła i gorączka. By je zwalczyć, sięgnij po leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, zawierające paracetamol lub niesteroidowe leki przeciwzapalne (tzw. NLPZ).WAŻNE: Gorączka jest naturalną reakcją obronną organizmu człowieka na toczące się w organizmie procesy chorobowe. Zgodnie z obecnym stanem wiedzy, gorączkę należy zwalczać wtedy, jeżeli towarzyszy jej wyraźny dyskomfort i ogólne złe samopoczucie chorego oraz w przypadku tzw. wysokiej gorączki powyżej 39 °C. Warto pamiętać, że podwyższoną temperaturę ciała poniżej 38°C nazywamy stanem podgorączkowym, a dopiero powyżej 38°C mamy do czynienia z gorączką.

WAŻNE: istnieją pewne ograniczenia w przyjmowaniu leków i nie każdy produkt może być stosowany w samoleczeniu u wszystkich pacjentów. Zapoznaj się z ulotką informacyjną, szczególnie jeśli jesteś osobą starszą, chorujesz przewlekle, bierzesz na stałe inne specjalistyczne leki, jesteś w ciąży lub karmisz piersią, a także gdy planujesz podać lek dziecku.

  • Paracetamol można stosować na czczo, gdyż nie podrażnia on śluzówki żołądka.
  • Niesteroidowe leki przeciwzapalne (takie jak np. ibuprofen) powinny być zażywane krótko po posiłku, nigdy na czczo, gdyż mogą wykazywać drażniące działanie na błonę śluzową żołądka.
  • Kwasu acetylosalicylowego, czyli popularnej aspiryny czy polopiryny nie należy podawać dzieciom poniżej 16 roku życia.
Poznaj moc ziół.

Wypróbuj napary i inhalacje: Lipa – napar z kwiatów lipy jest stosowany tradycyjnie w stanach łagodnego przeziębienia, że względu na działanie napotne, przeciwzapalne i osłaniające. Może być pomocny w lekkich stanach podgorączkowych oraz jako  środek wykrztuśny w kaszlu mokrym. Szałwia – ze względu na działanie odkażające i ściągające, płukanie gardła naparem z liści szałwii może być skuteczne w infekcjach gardła i jamy ustnej. Pamiętaj, żeby nie połykać naparu. Rumianek – napar z kwiatu rumianku działa przeciwzapalnie, dlatego może być pomocny w stanach zapalnych jamy ustnej i błon śluzowych. Niestety, może uczulać.

Uwzględnij w swojej diecie czosnek, miód, sok z aronii, czarnego bzu i malin. Wiele składników żywności zawiera substancje naturalne, wspomagające walkę z infekcją, działające przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo oraz podnoszące odporność organizmu. W okresie zwiększonej zachorowalności na infekcje wirusowe, warto na stałe włączyć je do diety.
Myj ręce. 

Odpowiednia higiena rąk może pomóc w zapobieganiu infekcjom. Pamiętaj, myj ręce regularnie, po każdej wizycie w toalecie, po powrocie do domu, przed każdym posiłkiem, po kichaniu i kasłaniu, po wydmuchiwaniu nosa. Do mycia rąk użyj mydła oraz ciepłej bieżącej wody. Myj ręce dokładnie i starannie, pamiętaj, że nie powinno to trwać krócej niż 40-60 s. W wielu miejscach pracy czy w miejscach publicznych w łazience nad umywalką umieszczono instrukcję prawidłowego mycia rąk. Zapoznaj się z nią i spróbuj wyrobić sobie nawyk prawidłowej higieny rąk. Podczas kasłania i kichania zakrywaj twarz chusteczką higieniczną lub użyj rękawa w miejscu zagięcia łokcia.

Nie wychładzaj nadmiernie organizmu, ale pamiętaj o regularnej aktywności fizycznej na świeżym powietrzu. Dostosuj swój ubiór do warunków pogodowych i własnych odczuć temperatury.

 

Inne ważne informacje w leczeniu dzieci

Lecz dzieci bezpiecznie.

Farmakologiczne obniżenie gorączki

Podanie leków należy rozważyć szczególnie u małych dzieci, ponieważ ich układ nerwowy jest bardzo wrażliwy na wysoką temperaturę ciała, a gorączka zwiększa ryzyko wystąpienia drgawek. Choremu dziecku powinno się mierzyć temperaturę ciała regularnie, mniej więcej co cztery godziny.

Decyzja o zastosowaniu leku przeciwgorączkowego zależy od wysokości temperatury ciała, wieku dziecka oraz jego samopoczucia. U noworodka czy niemowlęcia z nawet umiarkowaną gorączką (nawet powyżej 37,5 st. C) należy skonsultować się z lekarzem, szczególnie jeśli mimo podania leków gorączka utrzymuje się, gdy zaniepokoją nas inne objawy lub zmiana w zachowaniu dziecka. U starszych dzieci kluczowe znaczenie ma ich samopoczucie. Niektóre dzieci dobrze znoszą podwyższoną temperaturę. Jednak jeśli dziecko jest osłabione i apatyczne, należy podać leki przeciwgorączkowe.

WAŻNE: Większość leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych dla dzieci występuje w postaci zawiesin lub syropów doustnych. Pamiętaj, że dawka leku zależy nie tylko od wieku dziecka, ale także od jego masy ciała. Zapoznaj się z informacją na opakowaniu leku i przelicz dawkę, dla pewności zrób to dwukrotnie. Przed podaniem leku dokładnie wymieszaj zawartość opakowania. Pamiętaj o odpowiednich  odstępach czasowych miedzy kolejnymi dawkami.

Postępowanie w przypadku przeziębienia i grypy u kobiet w ciąży

Kobieta w ciąży, podejrzewająca u siebie grypę powinna skontaktować się z lekarzem i pod jego nadzorem zastosować właściwe leczenie.

Zwykłe przeziębienie nie jest poważnym problemem. Jednakże ze względu na ograniczenia w stosowaniu wielu leków kobiety w ciąży powinny zachować szczególną ostrożność przy podejmowaniu decyzji o samoleczeniu. Jeśli objawy grypy i przeziębienia są bardzo dokuczliwe, ciężarna kobieta może sięgnąć po leki wydawane bez recepty, aczkolwiek przed ich użyciem zalecana jest konsultacja z farmaceutą lub lekarzem.

Objawy można zwalczać za pomocą domowych metod, które polegają na nawadnianiu, inhalacji z roztworów soli albo sody oczyszczonej, przyjmowaniu pokarmów bogatych w witaminę C. Pamiętajmy, że względu na bogactwo składu, nie można mieć 100% pewności, że produkty roślinne są bezpieczne dla płodu. Europejska Agencja Leków nie rekomenduje stosowania preparatów ziołowych podczas ciąży. 

Nieleczona grypa w ciąży jest groźna dla matki, jak i dla dziecka. Powikłaniem grypy może być  wzrost ryzyka poronienia oraz przedwczesnego porodu.

Paracetamol jest najbezpieczniejszym lekiem, za pomocą którego ciężarna kobieta można zwalczać takie objawy jak gorączka, ból głowy, ból gardła czy bóle kostne i mięśniowe. Paracetamol powinien być stosowany możliwie jak najkrócej i w możliwie najniższej dawce z zachowaniem 4-6 godzinnych odstępów  między dawkami.

Pamiętajmy, że u kobiet w ciąży dopuszczalne jest stosowanie preparatów zawierających paracetamol wyłącznie wtedy, gdy jest on jedyną zawartą w nich substancją czynną, a więc nie należy stosować leków złożonych, przeznaczone do zwalczania innych, poza bólem i gorączką, objawów przeziębienia czy grypy, takich jak katar, kaszel czy ból zatok. Nie należy również stosować leków zawierających połączenie paracetamolu z kofeiną.

Paracetamol można stosować w całym przebiegu ciąży, co odróżnia go od dostępnych bez recepty niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), np. ibuprofenu. Leki z ibuprofenem są bezwzględnie przeciwwskazane w III trymestrze ciąży, podczas gdy ich użycie w I i II trymestrze jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach.

Postępowanie w przypadku przeziębienia i grypy u kobiet karmiących

Kobieta karmiąca może bez obaw stosować domowe metody leczenia objawów przeziębienia i grypy, taki jak okłady czy inhalacje. Bezpieczne są również preparaty mineralno-witaminowe.

 Przed zastosowaniem leków u kobiety karmiącej zawsze należy zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania lub skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. 

Bezpieczne dla karmionego dziecka są leki stosowane lub działające miejscowo, a więc niewchłaniające się lub minimalnie wchłaniające się do krwi. 

Z leków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych najlepiej poznane jest działanie ibuprofenu, który w minimalnym stopniu przenika do mleka matki i przez to może być bezpiecznie stosowany przez kobiety karmiące piersią.